REX-PETبزرگترین مرجع حیوانات خانگی و وحش

 

 

 

پرورش و نگهداري سنجاب

مقدمه

سنجاب جونده اي است نيمه اهلي ،اين حيوان در کشورهاي اروپايي جزو حيوانات اهلي محسوب نمي شود ولي چند سالي است که نگهداري آن در ايران رايج شده است.در طبيعت با توجه به توانايي خود در بالا رفتن از درخت اغلب در جنگلها ودر سوراخهايي که خود در درخت ايجاد مي نمايد زندگي مي کند.

سنجابها گياهخوار بوده وميوه ها ودانه ها عمده غذاي طبيعي آنها را تشکيل مي دهند. سنجاب درختي يک حيوان بساير خاصي مي باشد. او يکي از کمترين حيوانات وحشي است که با انسانها وفق داده شده و ياد گرفته که با انسانها زندگي کند.

سنجاب هم مي تواند از غذاي طبيعت استفاده کند و هم از غذايي که توسط انسانها درست شده است. سنجاب يک ژيمناستيک کار شگفت انگيز است . دم بلند آن باعث مي شود که آو را از بقيه پستانداران روي زمين به راحتي تشخيص داد. قدمت سنجاب طوسي به 50 ميليون سال مي رسد ، از فسيلهاي بدست آمده از آنها در آمريکاي شمالي. سنجاب از خانواده جوندگان مي باشد.

اسم سنجاب برگرفته شده است از يونان باستان ، جايي که ارسطو کلمه (Skiouros) را به کار برد ، Skia به معني سايه مي باشد و همچنين Oura به معني دم مي باشد. بنابراين معني آن مي شود (کسي که زير سايه دمش مي نشيند).

قرنها بعد فرانسويها يک اسم به نام (esquirel) براي وصف اين حيوان ساختند. و هم اکنون او را (Squirrel) مي نامند. 365 نوع سنجاب در سراسر دنيا وجود دارد.سنجاب ها به 7 دسته تقسيم شده اند: سنجاب درختي که در عموم مردم شناخته شده است ، سنجاب زميني و سنجاب پرنده. سنجاب طوسي يکي از شناخته شده ترين نوع درختي مي باشد. اکثر آنها در نيمکره شمالي ساکن هستند.

طول سنجاب طوسي بطور متوسط به 38 سانتيمتر و وزن آن به 453 گرم مي رسد. غذاي آنها آجيل ، دانه و ميوه مي باشد. طول عمر سنجاب تقريباً 6 سال مي باشد. اکثر سنجابهاي شهري کمتر از يکسال زندگي مي کنند.همچنين سنجاب قرمز هم وجود دارد ، آنها از نوع طوسي خود کوچکتر هستند.
 

20 تا 25 سانتيمتر طول. رنگ موي آنها از قرمز تا مشکي در متغير است. اکثر آنها داراي شکم سفيد و دم پُرزدار بلند قرمز رنگ مي باشند . بعضي از زير مجموعه هاي آنها مي توانند داراي گوش مشکي رنگ باشند . آنها بيشتر در فصل زمستان رشد مي کنند.

سنجاب قرمز در جنگلهاي کاج و صنوبر يافت مي شود. سنجابها متعلق به خانواده جوندگان هستند و داراي 1650 نوع مختلف هستند. آنها بزرگترين گروه از پستانداران هستند. 365 نوع سنجاب در 7 دسته مختلف وجود دارد که شامل سنجاب پرنده،سنجاب زميني و سنجاب درختي مي باشد بعلاوه پستانداراني مانند موش کيسه دار ، موش خرماي کوهي ، سگ چمنزار.

سنجابهاي طوسي رنگهاي متفاوتي دارند. طوسي هاي آنها بيشتر در عموم مردم راقب دارند تا قهوه اي آنها. همچنين سنجابهايي به رنگ مشکي و سفيد يکدست وجود دارد.ولي آنها از تغييرات روي سنجاب طوسي بوجود آمده اند. سنجاب قرمز مي تواند پوشش مشکي داشته باشد. در حاليکه سنجاب کايباب داراي بدن مشکي و دم سفيد مي باشد هر دو آنها در جنگلهاي کاج يافت مي شوند.

خريداري

با توجه به اينکه اغلب سنجابها در ايران بوسيله تله گذاري گرفته شده ودر شرايط بهداشتي مناسبي نگهداري نميشوند ،هر سنجابي را قبل از خريد بهتر است نزد دامپزشک ببريد.

نر وماده

در سنجابهاي نابالغ نر ، فاصله بين مقعد حيوان از برآمدگي ادراري تناسلي بيش از ماده ميباشد.(مانند بچه گربه)در سنجاب نر بالغ نيز آلت تناسلي قابل مشاهده است. طول عمر سنجابهاي نر در اسارت اغلب بيشتر از ماده مي باشد.

رابطه با انسان

سنجاب به نسبت خرگوش و همستر خيلي ديرتر اهلي شده وتمايل بيشتري به گاز گرفتن دارد. سنجاب را بهتر است در قفس نگهداري نمود .قفس بايد به اندازه کافي بزرگ بوده (ابعاد 1متر) وداراي ميله هاي فلزي با ضخامت کافي باشد.دندانهاي سنجاب دائما در حال رشد است وبراي سائيده شدن طبيعي آنها، حيوان بايد اغلب اوقات در حال جويدن باشد.

بنابراين ميله هاي قفس بايد داراي استقامت کافي بوده ودر عوض ميتوان داخل قفس شاخه هاي ضخيم درخت را قرار داد. کف قفس راميتوان با پوشال ،کاغذ يابرگ درخت پر کرد. براي لانه نيز ميتوان يک لوله يا کوزه کوچک سفالي در گوشه اي از قفس تعبيه کرد. قرار دادن شاخه هاي ضخيم درخت وثابت کردن آنها به ديواره قفس شرايط مناسبي راجهت بازي و فعاليت سنجاب پديد مي آورد. بهتر است درب قفس داراي 2 چفت باشد زيرا سنجاب راه باز کردن آن را خيلي زود ياد مي گيرد.

سنجابها اغلب به خواب زمستاني مي روند.در صورت بروز اين پديده نبايد مزاحمتي براي حيوان ايجاد شود بلکه بايد آذوقه کافي در دسترس آن قرار داده شود.

سنجاب ها از نظر رده بندی، جزء ردۀ جوندگان (Order rodents) تحت ردۀ اسکیورومورفا (Sciuromorpha )، جنس تامیاس (Tamias) و خانوادۀ اسکیوریده می باشند.

سنجاب ها جوندگانی خیلی هوشیار و نقب زن خیلی فعالی هستند.
در طول روز فعالیت میکنند و بالا روندۀ چابکی هستند.
آنها هم ازنظر شکل ظاهری و هم از نظر رفتار در حد وسط بین میمون درختی (Treesquirrel) ( نوعی میمون کوچک به رنگ نارنجی و خاکستری که به آن سنجابدرختی می گویند.) و سنجاب گراند یا زمینی ( Ground squirrel ) قرار دارند.

خصوصیات کالبد شناسی :
سنجاب هادارای 4 دندان پیش (دوتا در فک بالا و دو تا در فک پایین) زرد رنگ تانارنجی هستند که برای جویدن از آنها استفاده می کنند. آنها دائماً در حالرشد هستند و اگر برای مدتی به هر دلیلی نتوانند عمل جویدن را انجام دهند،ساییده نشده و بیش از حد رشد نموده و باعث می شوند که دهان حیوان بستهنشود.
در دستهاچهار و پا ها پنج انگشت وجود دارد و دارای ناخنهای بلندی هستند ، طول پاهای سنجاب از دستها بیشتر بوده و به همین سبب عمل جهش در این حیوان بهآسانی انجام می گیرد.

وزن سنجابهای بالغ 72 تا 700 گرم بوده و طول سر و بدن آنها تقریباً 12-32 و دم 9-31سانتی متر می باشد. تعداد تنفس در مواقع استراحت حدود 75 بار در دقیقهاست. در موقع بیداری درجه حرارت بدن 38 سانتی گراد می باشد ولی در موقعخواب زمستانی فقط به چند درجه بالاتر از حرارت محیط می رسد.

میانگین طولدورۀ زندگی سنجاب ها در اسارت در نر 7/2 سال و در برخی موارد تا 8 سال میباشد در حالی که ماده ها 1/4 سال زندگی می کنند. البته تا بالای 12-20 سالهم می توانند به حیات خود ادامه دهند. متوسط طول عمر آنهایی که به صورتوحشی و آزاد هستند، 8 سال یا بیشتر و حتی بالای 20 سال می باشد.

گونه های مهم سنجاب ها:
سنجاب ها باتوجه به خصوصیات پوشش موی ظریف، زبر و پر پشت، دمهای پر مانند و انبوه، وگوشهایی که اغلب با دسته های مو احاطه شده است و رنگ بدن از همدیگر متمایزمی شوند.

سنجاب پرنده شمالی (North flying squirrel)

سنجاب پرنده جنوبی (South flying squirrel)

سنجاب آسیایی (Asian squirrel)

سنجاب زمینی دم گرد (Round-tailed ground squirrel)

سنجاب زمینی قطب شمال (Arctic ground squirrel)

سنجاب غربی (Western chipmunk squirrel)